Krzysztof Major

23 09 2019

Jak sfinansować innowacyjny pomysł. Pieniędzy nie musisz pożyczać od rodziny

Im bardziej ryzykowna inwestycja, tym mniej chętnych, by ją wspierać finansowo. W takich sytuacjach jedynym wyjściem może być zwrócenie się o pomoc nie tylko do banku, ale również do funduszy private equity i venture capital. Z pomocą mogą przyjść również aniołowie biznesu.

Masz świetny, choć niesprawdzony w pełni pomysł, niewielki kapitał i duże potrzeby finansowe. Inwestor, który chciałby wesprzeć firmę w takiej sytuacji, musi być gotowy na duże ryzyko, które staje się tym większe, im bardziej nowatorski jest projekt, który miałby współfinansować i im mniejsze doświadczenie ma firma i jej właściciele.

Finansowanie innowacyjnych pomysłów to raczej nie jest domena banków czy funduszy pożyczkowych, choć i tu są wyjątki, jeśli w grę wchodzą fundusze unijne, a w tym przypadku program COSME, prowadzony w Polsce przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

To inicjatywa Unii Europejskiej polegająca na tym, że BGK udziela gwarancji kredytowej przedsiębiorcom. Gwarancja daje bankowi udzielającemu kredytu pewność jego spłaty. Taką ofertą ma dla swoich klientów Nest Bank, który pomaga w całym procesie inwestycyjnym.

To nie tylko gwarancja szybkiej wypłaty środków, ale także wsparcie i krytyczna weryfikacja biznesplanu.

Bank obiecuje finansowanie nawet 100% wartości inwestycji z maksymalną kwotą kredytu 550 tys. zł. Przy czym nie jest wymagane zabezpieczenie kredytu.

Jeśli jednak naszym pomysłem nie uda nam się zainteresować banku, w takiej sytuacji konieczne jest wejście kapitałodawców, którzy będą skłonni nie tylko wnieść do firmy kapitał własny, ale także wesprzeć dotychczasowych właścicieli w zarządzaniu. Tutaj pojawiają się podmioty private equity.

Rynek private equity tworzą fundusze private equity i venture capital oraz "aniołowie biznesu".

Dwa pierwsze rodzaje finansowania są dużo bardziej sformalizowane niż ostatni, który może być najlepszym wyjściem ze względu na największą elastyczność i różnorodność. Wartość, jaką ten rynek może osiągnąć w Polsce w tym roku to ponad 2 miliardy euro – wynika z raportu Global Private Equity Report 2019" firmy doradczej Bain&Co.

Kredyt inwestycyjny – na czym polega?

Anielskie wsparcie

Poszukiwania wsparcia najlepiej zacząć od znalezienia osób, które – przekonane o słuszności założonych w biznesplanie pomysłów – zdecydują się wesprzeć te działania własnymi pieniędzmi.

Nieformalny rynek inwestorów podwyższonego ryzyka tworzą aniołowie biznesu. Są nimi biznesmeni o dużym doświadczeniu, posiadający znaczny majątek.

Decydują się na inwestowanie w akcje lub udziały niepowiązanych z nimi osobiście małych i średnich przedsiębiorstw, które są we wczesnym stadium rozwoju i wykazują duży potencjał wzrostu swojej wartości.

Aniołowie biznesu oferują przedsiębiorcy nie tylko wsparcie finansowe, ale również bardzo często wsparcie merytoryczne. Stanowią często pierwszych inwestorów zewnętrznych firmy, poza jej pomysłodawcami i ich rodziną. Zazwyczaj inwestują w więcej niż jedno przedsiębiorstwo, chętnie niewielkimi kwotami (rzędu kilkudziesięciu tysięcy euro), które jednak dla finansowanego przedsięwzięcia są kluczem do sukcesu.

Często wybierają projekty lokalne, zależy im na osobistym kontakcie z pomysłodawcami projektów. Nie poszukują rozgłosu – zwykle pozostają anonimowi. Między innymi dlatego trudno do nich dotrzeć. Pewnym ułatwieniem w kojarzeniu inwestycji i inwestorów są sieci i syndykaty zrzeszające aniołów biznesu. Obecnie w Polsce działa siedem takich sieci.

Zdarza się też, że w kolejnych etapach rozwoju przedsięwzięcia aniołowie biznesu inwestują ponownie, nawet kilkakrotnie w to samo przedsiębiorstwo. Kwoty na tym etapie są już wyższe, bo projekt jest bardziej zaawansowany i lepiej można ocenić jego potencjał – to może być np. 2,3 mln euro. W wielu przypadkach, gdy firma zasilona funduszami business angels osiąga pierwsze sukcesy i przechodzi w kolejną fazę rozwoju, którą zwykle jest ekspansja, a środki anioła przestają być wystarczające, staje się atrakcyjną inwestycją dla venture capital.

Venture capital i private equity

Termin "kapitał podwyższonego ryzyka" jest często zastępowany określeniem private equity lub venture capital. Nie do końca są to jednak pojęcia tożsame. Private equity to określenie bardziej ogólne, odnosi się do wszelkich inwestycji na niepublicznym rynku kapitałowym, prowadzonych w celu osiągnięcia zysków. Odnosi się do inwestycji we wszystkich stadiach rozwoju, w tym także do spółek dojrzałych, o ugruntowanej pozycji.

Z kolei venture capital to zazwyczaj inwestycje dokonywane we wczesnych stadiach rozwoju przedsiębiorstw – w fazie uruchamiania (seed) czy ekspansji (start-up).

Do tego rodzaju kapitału można dotrzeć łatwiej niż do anioła biznesu, który zechce wesprzeć projekt. Zarówno fundusze private equity, jak i venture capital to firmy wyspecjalizowane w poszukiwaniu inwestycji przynoszących (ponadprzeciętne) przyrosty wartości kapitału.

Z drugiej jednak strony – wymagania stawiane przez fundusze private equity będą wyższe niż w przypadku aniołów biznesu.

Jak już wspomniano – fundusze venture capital są skłonne inwestować w projekty bardziej ryzykowne, często w fazie zalążkowej, o mniejszej płynności i skali. W zamian oczekują wyższych stóp zwrotu, które najczęściej realizują poprzez sprzedaż inwestycji (udziałów) po okresie znaczącego wzrostu jej wartości.

Z kolei typowe fundusze private equity zachowują się bardziej ostrożnie, zgadzając się jednocześnie na niższe zyski.

Druga różnica w działaniu obydwu grup inwestorów wynika ze sposobu zarządzania firmą. Venture capitals często biorą aktywny udział w prowadzeniu przedsięwzięć, w które inwestują, co zdarza się zdecydowanie rzadziej w przypadku private equity. Ci ostatni inwestorzy angażują się w firmy bardziej ustabilizowane, w ich późniejszym okresie rozwoju, które nie potrzebują aż tak dużego nadzoru.

Mimo że dla wielu przedsiębiorców jest to elementem odstraszającym – oddanie części kontroli nad firmą w ręce profesjonalnych managerów można traktować jako korzyść dodatkową. Zazwyczaj zarząd takiego przedsiębiorstwa składa się z samych założycieli, często świetnie znających się na produkcie, który chcą zaoferować światu, ale mniej na marketingu czy finansach.

Różnice pomiędzy obydwiema grupami inwestorów w wielu przypadkach zacierają się jednak, ponieważ wiele funduszy, zarówno venture capital, jak i private eqiuty, wypracowuje swoją odrębną filozofię inwestowania i kryteria dotyczące akceptowalnego poziomu ryzyka. Dlatego trudno wyznaczyć precyzyjną granicę pomiędzy nimi.

Finansowanie mezzanine dla średnich i dużych

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że większe firmy mają większe możliwości pozyskania kapitału na ryzykowne inwestycje – sposobem, który zyskuje na popularności jest tak zwane finansowanie mezzanine.

Nazwa pochodzi z francuskiego i oznacza miejsce łączące dwie kondygnacje – półpiętro. W finansach to instrument pośredni pomiędzy długiem a finansowaniem kapitałowym, np. emisją akcji. Od kredytu różni się tym, że spłata dokonywana jest jednorazowo – na koniec okresu kredytowania.

Fundusz lub instytucja finansująca w formie mezzanine w okresie finansowania otrzymuje wyłącznie odsetki o oprocentowaniu zbliżonym do poziomu zwykłego długu. Charakterystyczne dla tej formy finansowania jest dodatkowe wynagrodzenie inwestora, które zależne jest od tempa rozwoju wspieranej firmy.

Pod nazwą mezzanine kryją się różne formy finansowania zewnętrznego, mogą to być pożyczki, obligacje czy akcje uprzywilejowane. W zamian za gotówkę inwestor uzyskuje zabezpieczenie na aktywach przedsiębiorstwa w postaci zastawu, a nawet hipoteki na nieruchomościach.

Sprawdź, zanim wybierzesz

Aniołowie Biznesu – brzmi obiecująco. Mezzanine? Dla wielu początkujących firm - nawet tych większych - wygląda to jak propozycja, która wymaga sztabu księgowych. Może więc fundusze lub gwarancje bankowe? To mogą być środki, po które sięgnięcie jest najłatwiejsze.

To z jakiej pomocy finansowej skorzystamy nie powinno jednak zależeć od tego, jak wielu zabiegów to od nas wymaga. Kluczowe jest to jak wybrana forma finansowania wpłynie na rozwój i kondycje naszej firmy. Czasem najprostsze rozwiązanie jak kredyt bankowy – może być zdecydowanie najlepszym pomysłem. Najważniejszym elementem właściwego korzystania z zewnętrznego środków w formie kredytu jest rozsądny dobór partnera w finansach.

Istotne w tej sytuacji jest także to, by decyzję podjąć na chłodno, po dokładnym przeanalizowaniu skutków finansowych.

Krzysztof Major

23 09 2019

uwaga

Niektóre elementy serwisu mogą niepoprawnie wyświetlać się w Twojej wersji przeglądarki. Aby w pełni cieszyć się z użytkowania serwisu zaktualizuj przeglądarkę lub zmień ją na jedną z następujących: Chrome, Mozilla Firefox, Opera, Edge, Safari

zamknij
Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.